Buy the dip Bitcoin
Vậy là sau một năm ôm tiền, đã đến lúc tôi thực hiện kế hoạch DCA trở lại.
Nghe thì có vẻ “điên rồ” trong bối cảnh hiện tại, nhất là khi mà giá vàng đang tăng và ngày càng có nhiều người tìm mọi lý do để trả lời cho câu hỏi “tại sao nên mua vàng”. Giá càng tăng thì sự cám dỗ càng lớn, càng thôi thúc nhiều người lao vào đầu tư hơn.
Nhưng tôi thì khác. Niềm vui trong đầu tư của tôi không đến từ việc mua một thứ gì đó đang tăng giá. Nếu bạn đọc blog này đủ lâu, bạn sẽ thấy tôi có xu hướng làm ngược lại với đám đông: khi người khác hồ hởi mua vào thì tôi đứng ngoài, khi họ muốn nghỉ thì tôi lại bắt đầu chơi.
Tuy nhiên, trước khi làm theo tôi, có một điều bạn nhất định phải hiểu: mỗi chúng ta đang chơi những trò chơi đầu tư khác nhau và có những kỳ vọng hoàn toàn khác nhau từ chính trò chơi đó.
Có người đầu tư với mục tiêu tích lũy và gia tăng tài sản… nhưng với tôi thì đó chỉ là kết quả của quá trình đầu tư. Thứ mà tôi tìm kiếm là trải nghiệm cảm xúc đầu tư “ngược gió” và kiên nhẫn chờ đến lúc nó tăng trở lại.
Nếu bạn thấy ai đó bàn chuyện đầu tư trên mạng, thì nhất định phải hiểu cái quan điểm đầu tư của họ, xem có phù hợp với quan điểm của bạn hay không, nếu không cùng quan điểm thì tốt nhất là không nên làm theo cho dù có đang mơ tưởng cái gì trong đầu đi chăng nữa.
Đôi khi chỉ vì thấy người khác trên mạng mua cùng một tài sản, chúng ta vội cho rằng mình và họ có chung quan điểm đầu tư.
Khi đặt yếu tố thời gian vào, sự khác biệt trở nên rất rõ: một người đầu tư theo kế hoạch dài hạn, chấp nhận chờ đợi. Người kia thì muốn kiếm tiền nhanh trong ngắn hạn để ăn Tết. Dù cùng mua một tài sản, họ đang chơi hai trò chơi hoàn toàn khác nhau.
Có người sẵn sàng chịu mức giảm 50%, có người thì không. Tài chính, mục tiêu và kinh nghiệm đầu tư khác nhau khiến cùng một khoản đầu tư có thể là chuyện sống còn với người này, nhưng chỉ là một trò chơi cho cuộc đời đỡ nhạt với người khác.
Vì thế, cùng đầu tư một tài sản nhưng kết quả sẽ không bao giờ giống nhau.
Đầu tư, nó đơn giản nhưng không dễ.
Bạn có thể đọc thêm trong bài viết: "Bạn đang chơi trò chơi gì?"
Điểm lại những gì mà chúng ta đang có tại ngày hôm nay:
SP500 (và thị trường chứng khoán Mỹ) vẫn tăng đều đặn
FED hạ lãi suất
Giá vàng, giá bạc tăng
Lợi suất trái phiếu Nhật tăng cực mạnh
Giá Bitcoin giảm 30% từ đỉnh
Bong bóng AI
Rủi ro tiền tệ mất giá
… những nỗi lo toan khác mà không năm nào là không có
Mọi thứ đều đang ủng hộ việc tăng giá của kim loại quý hiếm, như vàng và bạc. Việc đầu tư vào loại tài sản này được các nhà đầu tư cho là điều sáng suốt nhất.
Nhưng tôi lại không có quan điểm đầu tư vào tài sản đang tăng giá, nhất là sau khi nó đã tăng mạnh thời gian qua.
Với những trường hợp như của Vàng và Bạc thì tôi không ngần ngại loại ra khỏi danh mục. Kiếm tiền vui chơi ngắn hạn thì có thể, nhưng để đưa vào kế hoạch thì tôi không dám đụng vào.
Lấy Bạc làm ví dụ. Đã ba lần giá vào hyper-parabolic nhưng mọi người vẫn ùa vào đầu tư bất chất, mặc kệ những gì đã xảy ra vào 2 lần trước. Họ cho rằng “this time is different” vì nhu cầu trong ngành năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời.
Khi giá một tài sản tăng mạnh, lúc nào cũng sẽ có những câu chuyện nghe rất hợp lý được dựng lên để giải thích. Giống như việc nhiều người từng đổ xô mua Bitcoin khi giá lên 120k với niềm tin rằng nó sẽ còn tăng nữa vì USD mất giá và niềm tin vào tiền pháp định suy giảm.
Đọc đến đây, những ai đang đầu tư vào bạc chắc chắn sẽ lắc đầu.
Logic như này: “Chẳng phải là chúng ta nên đầu tư vào một loại tài sản đang tăng giá, đang hưởng lợi bởi sự khan hiếm do nhu cầu đầu tư công nghệ sao?”
Nhưng thế giới sản xuất khác với thế giới đầu tư. Bạn thử đặt mình vào vị trí một nhà sản xuất xem. Khi một nguyên liệu vừa quan trọng, vừa đắt, lại phải dùng với khối lượng lớn thì động lực lớn nhất của họ không phải là chấp nhận nó, mà là tìm cách dùng ít hơn hoặc loại bỏ hoàn toàn bằng công nghệ hay vật liệu thay thế rẻ hơn, dễ mở rộng hơn.
Ngành công nghiệp thắng không phải vì dùng vật liệu tốt nhất, mà vì kiểm soát được công nghệ, chi phí và khả năng mở rộng.
Đọc cuốn sách Chip War, nó giúp thay đổi góc nhìn về các vấn đề trong ngành công nghiệp.
Thay vì hỏi: “Bạc có cần thiết cho năng lượng mặt trời không?”
Thì Chip War khiến tôi đặt câu hỏi: “Ngành này có động lực công nghệ và kinh tế để loại bỏ bạc không?”
Mọi thứ trong thế giới đầu tư lúc nào cũng bị thổi phồng bởi tâm lý của nhà đầu tư, bởi câu chuyện mà họ đang tin vào. Chỉ đến khi nó vỡ thì quay lại cái giá thực tế của nó.
Nhưng phải hiểu rằng, chúng ta ai cũng đang chơi những trò chơi khác nhau. Mỗi người có một cách thức gia tăng tài sản của riêng họ và đầu tư là một cuộc hành trình của riêng mỗi người cho nên không cần phải có mong muốn người khác phải đi theo giống như mình.
Đôi lúc tôi chỉ nhìn giá và thích thú nghĩ như thế này:
“2 năm trước vốn hóa của Bạc bằng Bitcoin, bằng 1.3T USD. Nhưng bây giờ bạc là 3.8 thì khác gì nói Bitcoin có tiềm năng x2 trong tương lai để vốn hóa của nó bằng với Bạc?”
Hoặc là: “Cùng một quãng thời gian, nếu như Bitcoin tăng 6x từ đáy trong khi đó vàng chỉ mới tăng 1,5x thì chúng ta biết được tài sản nào có tiềm năng tăng giá mạnh hơn. Và việc dồn lực cho loại tài sản đó còn tốt hơn là đầu tư đủ thứ chỉ để hưởng vỏn vẹn vài %. Nhưng để đạt được điều đó thì giá của nó trong hiện tại cần phải giảm nhiều hơn những thứ khác, có như vậy thì tiềm năng tăng giá trong tương lai mới lớn.”
Với bạn thì cái logic này có thể tào lao, nhưng bạn đọc hết cái blog này sẽ thấy tôi luôn có xu hướng làm những chuyện “ngược gió” trên thị trường crypto từ 2018 đến nay.
Tại sao tôi lại thích đầu tư vào tài sản đang giảm giá?
Vì kinh nghiệm đã dạy tôi như vậy.
Các nhà đầu tư gọi hành động mua khi giá giảm trong Bear Market là “bắt dao rơi” hay “bắt đáy” và khuyến cáo mọi người không nên làm như vậy bởi vì có thể dẫn đến “lỗ kép”. Đó đơn giản là chúng ta đang chơi những trò chơi khác nhau và chúng ta cho nó cái định nghĩa khác nhau mà thôi.
Như trong đầu tư ETF, các nhà đầu tư trẻ nên thấy vui khi đầu tư trong môi trường giá giảm hoặc đi ngang. Lúc này là lúc tích lũy cực tốt vì cái giá trung bình luôn thấp. Khi mà thị trường tăng rồi thì đó là lúc gặt hái được lợi nhuận nhiều nhất. Tiếc rằng người ta chỉ thích mua ngay đáy và cầu mong ngày mai thị trường tăng. Nó càng tăng thì người ta lại có xu hướng đầu tư nhiều tiền hơn vì sợ rằng nó sẽ tăng mạnh hơn nữa.
Thị trường càng khó, rào cản tới thành công càng nhiều thì thành quả đạt được dành cho những người dám vượt qua nó càng lớn. Càng nhiều người đổ tiền vào thị trường bằng cách bắt chước đám đông thì lại có bấy nhiêu đó tiền dành cho những người có suy nghĩ trái ngược (với đám đông) hưởng.
Bitcoin và chu kỳ đầu tư
Bitcoin đã giảm hơn 30% so với đỉnh. Tâm lý thị trường bây giờ khá bi quan với nhiều rủi ro bủa vây nên tôi cho rằng thời điểm mà tôi nên DCA đã tới. Chắc chắn là tôi không thể nào mua trúng đáy rồi cho nên lên kế hoạch đầu tư trong lúc giá giảm đối với tôi là tốt nhất.
Nhưng trước hết, tôi muốn nói về ETF Bitcoin.
Trước đây, mỗi khi Bitcoin giảm thường là do:
Thanh khoản thấp
Được sở hữu nhiều bởi các nhà đầu tư cá nhân
Đòn bẩy lớn
Không có những người mua kiểu tổ chức, tay to, nhiều tiền… kiểu không bị giá cả tác động
Chính những điều này thường làm cho giá Bitcoin giảm sâu trong Bear Market.
Nhưng khi bắt đầu có spot ETF thì nó mang đến:
Nhu cầu sở hữu với một cấu trúc bền vững từ các nhà cố vấn, tổ chức…
Nhà đầu tư có quy mô tài sản lớn và có tầm nhìn dài hạn
Khả năng hấp thụ thanh khoản tốt hơn trong Bear Market
Bitcoin bây giờ không chỉ là một tài sản dành riêng cho nhà đầu tư cá nhân nữa mà giờ đây nó còn có cả nhu cầu từ các nhà đầu tư tổ chức.
Khi mà Bitcoin giảm mạnh, ví dụ hơn 50% hoặc hơn thì sẽ có xu hướng:
Các quỹ ETF thu hút dòng vốn vì sẽ có nhiều người mua theo xu hướng Mean Reversion, kiểu thích đi ngược chiều gió vì cho rằng giá sẽ quay trở về mức trung bình.
Các nhà cố vấn bây giờ sẽ có xu hướng tái cân bằng danh mục và các tổ chức sẽ mở rộng quy mô đầu tư hơn. Có nghĩa rằng, họ đầu tư theo một cấu trúc định sẵn cho quỹ của họ chứ không phải là theo kiểu “hứng lên thì làm” như nhà đầu tư cá nhân. Tới một mức độ nào đó mà hợp với điều lệ quỹ thì họ sẽ thực hiện.
Ở các chu kỳ trước, không có ai bị ép buộc phải mua vào vì lý do cấu trúc quỹ cả.
Tuy nhiên, những cú sụp mạnh hơn vẫn có thể xảy ra nhưng đây là lúc cả thế giới phải hứng những trận khủng hoảng, suy thoái lớn nào đó mà bắt buộc tất cả các nhà đầu tư phải bán bất chấp tất cả mọi tài sản của họ. Hoặc là điều gì đó liên quan đến pháp lý hoặc một tổ chức nào đó nắm giữ quá nhiều Bitcoin và họ buộc phải bán để trả nợ… Hoặc là lạm phát tăng và lãi suất tăng…
Nhiều người lầm tưởng rằng ETF là một cái gì đó đảm bảo an toàn về giá cho Bitcoin, hay là cái Treasury kia. Có thể nói, việc có ETF sẽ làm giảm mức độ sụp mạnh của Bitcoin trong Bear Market chứ không hẳn là triệt tiêu toàn bộ mọi rủi ro. Biến động giá có thể tăng 5% rồi sụp 5%, về cơ bản là đi ngang, nhưng mà để Bitcoin sụp sâu hơn thì khó hơn thời kỳ trước khi có ETF.
-50% từ đỉnh có thể xem là một điều bình thường, kiểu gì cũng xảy ra và chúng ta nên chuẩn bị tinh thần cho điều này.
-60% từ đỉnh là có khả năng nhưng thấp và cần lên kế hoạch để chuẩn bị.
-70% từ đỉnh là phải cần một cú sốc đời thực nào đó tác động đến.
Trong thế giới đầu tư, sai lầm phổ biến nhất là tin rằng tương lai chỉ có một kịch bản duy nhất. Thực tế, tương lai luôn là tập hợp của nhiều khả năng khác nhau. Nhiệm vụ của nhà đầu tư không phải là đoán đúng tuyệt đối mà là đánh giá khả năng nào có xác suất cao hơn và hành động sao cho phần thưởng xứng đáng với rủi ro phải chịu. Tuy nhiên, hiểu xác suất không đồng nghĩa với việc luôn luôn chiến thắng.
Nếu một cái hũ có 100 viên kẹo, chúng ta biết có 50 đen, 50 trắng. Lúc này dù bet kiểu nào đi chăng nữa thì xác suất để chúng ta thắng cũng không có hơn 50:50 và điều này không mang lại nhiều lợi nhuận trừ khi chúng ta gặp may mắn, mà may mắn thì không phải là thứ chúng ta muốn dùng lúc nào cũng được.
Nếu một trò chơi không mang lại lợi thế, thì dù chơi bao nhiêu lần thì kết quả dài hạn cũng không khác gì may rủi. Chỉ khi nào ta hiểu rằng xác suất đang nghiêng về phía mình và phần thưởng đủ lớn để bù đắp cho rủi ro thì việc bet mới có ý nghĩa.
Nếu biết cái hũ này có 80 đen, 20 trắng thì có thể giúp chúng ta thắng nhiều hơn thua, lúc này chúng ta có tỷ lệ thắng 80%. Nhưng nếu đối thủ mà biết điều này thì phần thưởng cho việc bet vào màu đen không nhiều bằng màu trắng vì game bây giờ dễ quá… phần thưởng bây giờ là 20 xu nếu bốc trúng màu đen và 80 xu nếu bốc trúng màu trắng.
Kể cả khi chúng ta biết xác suất một sự kiện có thể xảy ra thì cũng không đồng nghĩa với việc nó chắc chắn sẽ xảy ra. Cho dù hũ kẹo có xác suất bốc trúng màu đen là 80% nhưng chúng ta vẫn không thể biết được mình sẽ bốc trúng màu nào tiếp theo. Dù là đen nhiều hơn trắng nhưng biết đâu bốc 10 lần thì cả 10 lần đều là trắng mặc dù xác suất của nó chỉ có 30%.
Nhà đầu tư không có kinh nghiệm thì sẽ không hiểu được việc đầu tư và có xu hướng sử dụng cảm xúc nhiều hơn. Mọi thứ đối với họ vẫn là mua cao bán thấp, FOMO lúc giá tăng và điều quan trọng hơn là không hiểu được tầm quan trọng của chu kỳ.
Ngược lại, người từng trải qua nhiều đau thương từ thị trường thì họ ghi nhớ những gì thường hay xảy ra, có xác suất xảy ra, cảm nhận được chu kỳ thị trường và biết cần phải làm gì trong những tình huống đó, nhận biết liệu có cơ hội thắng hay không… Tất nhiên là không có gì hoàn hảo, họ cũng không thể đự đoán trúng 100%, nhưng việc họ làm tốt hơn người bình thường đó là không đẩy bản thân rơi vào thế bất lợi. Họ biết khi nào nên thận trọng và khi nào có thể chấp nhận rủi ro cao hơn.
Bất kể tình hình kinh tế vĩ mô thế nào đi chăng nữa, những cơ hội đầu tư tốt nhất thường xuất hiện khi tâm lý thị trường ở trạng thái bi quan và sợ hãi, còn kết quả tồi tệ nhất lại đến khi sự lạc quan và tham lam lên đến đỉnh điểm.
Đó là những thời điểm mà tỷ lệ bet thay đổi. Nếu chúng ta không thay đổi lập trường đầu tư khi những điều này thay đổi thì chúng ta đang trở nên thụ động hay nói cách khác đó là bỏ qua cơ hội gặt hái lợi nhuận to lớn trong tương lai khi mà tỷ lệ phần thắng đang nghiêng về phía mình nhiều hơn.
Cuối cùng, đầu tư tốt không đến từ việc thông minh hơn người khác mà đến từ việc hiểu rõ mình đang đứng ở đâu trong chu kỳ, xác suất đang nói gì và liệu phần thưởng có đủ hấp dẫn để chấp nhận rủi ro hay không. Chúng ta chỉ là những nhà đầu tư nghiệp dư mà thôi, phải hạn chế sai lầm nhiều nhất có thể.
Kế hoạch DCA của tôi
Rất đơn giản:
Kế hoạch của tôi không thay đổi so với những lần trước: DCA trong 1 năm rồi sau đó để im cho danh mục tự chạy. Không làm gì phức tạp.
75% để DCA theo kế hoạch
25% Dự Trữ
Phần Dự Trữ tôi để dành cho Bitcoin nếu có giảm về 65 hay 40 trong quá trình DCA.
Điều tôi tự hào hơn những người khác trên mạng đó là thay vì úp mở cái này cái nọ thì tôi viết rõ ràng, minh bạch chuyện đầu tư, gắn với đồng tiền nên nó có trọng lượng hơn là viết phong long. Có sai thì cũng là kinh nghiệm để lần sau đầu tư tốt hơn chứ trong môi trường này làm gì có ai đúng hết 100%.
Nếu bạn định làm theo thì kinh nghiệm từ những chu kỳ trước cho tôi bài học rằng trong quá trình DCA thì kiểu gì cũng sẽ có thời điểm giá Bitcoin giảm hơn 50%. Nếu không đưa rủi ro này vào kế hoạch từ đầu thì việc làm theo không khác nào tự đẩy mình vào thế nguy hiểm.
Tôi có thời gian dài và chấp nhận việc năm đầu tiên không có lợi nhuận. Tôi thậm chí thích cái kịch bản giá giảm sâu vì điều đó làm tăng tiềm năng tăng giá sau này. Nhưng bạn có sẵn sàng chịu đựng điều đó không? Nếu đang đầu tư nửa chừng mà nhà có chuyện thì kế hoạch đầu tư của bạn có phá sản không? May mắn cũng là một yếu tố tác động đến thành quả của chúng ta.
Đầu tư nhìn thì đơn giản, nhưng thực tế không hề dễ. Chỉ cần khác hoàn cảnh sống và khả năng chịu rủi ro, con đường đầu tư của tôi và bạn đã có thể rẽ sang hai hướng khác nhau.
Vì vậy, lời khuyên cuối cùng của tôi là hãy đầu tư sao cho cuộc sống ít bị ảnh hưởng nhất: ăn vẫn ngon, ngủ vẫn yên. Đời còn dài, cơ hội đầu tư không thiếu, không cần phải sống mái với thị trường làm gì.
…
Viết vài dòng ở đây về tiên đoán tương lai để sau này nhìn lại xem có khả năng làm thầy bói không:
Đáy Bitcoin tháng 11/2026.
Giá đáy là 50.
Chạm đỉnh 180 vào chu kỳ sau.
Điều chỉnh danh mục:
Mua mỗi tuần → mua mỗi ngày
Đổi tỷ trọng:
BTC từ 80% → 40%
BNB từ 15% → 40%
ZEC từ 5% → 20%
Hay quá bạn, bạn viết rất dễ hiểu